Kim Üretiyor Bu Bisikletleri? Markaların Sırları-I

Dünyaca ünlü pek çok bisiklet markası artık ülkemizde seçkin bisiklet mağazalarının vitrinlerini süslüyorlar. Bisiklet dünyasındaki en yeni teknolojilerin uygulandığı son derece kaliteli ve albenili bisiklet modellerini  yakından inceleyebilmek için bisiklet ithalatçılarımızın gerek kendi gerekse yetkili satıcılarının sahip oldukları bisiklet mağazalarını ziyaret etmeniz yeterli. Peki hiç merak etmiyor musunuz dünyaca ünlü bisiklet markalarının bisikletlerini kim üretiyor? Ne o? Yoksa siz “büyük markaların” bisikletlerini kendilerinin ürettiklerini mi düşünüyordunuz? Bu yazı dizisini okuduktan sonra arkadaşlarınızla derin bisiklet sohbetlerine giriştiğinizde, kendinizi tam bir bisiklet uzmanı gibi hissedeceğinizden emin olabilirsiniz!.. Bizden söylemesi…

Kerry Roberts, Amerikan Ulusal Bisiklet Dağıtıcıları Birliği’nin eski başkanı ve mevcut yönetim kurulu üyesidir. Günümüzde Roberts, kişisel olarak bisiklet endüstrisine danışmanlık hizmeti sunmanın yanısıra, Nashville, Brentwood, Hemitage ve Tennessee’de bisiklet mağazalarına sahip bir bisiklet duayenidir. Bu yazıyı bizzat kaleme alan Roberts’ın konu hakkında yeterince bilgi sahibi olduğunu muhtemelen tahmin edersiniz.

Bu yazıda sizlere sunduğumuz bilgilerin büyük bir bölümü, dünya bisiklet ticaretinin sesi olma özelliğini gösteren “Bicycle Retailer and Industry News” dergisi tarafından her yıl Ekim ayında yayınlanmakta olan “Fabrikalar ve Tedarikçiler Rehberi”nden derlenmiştir. Bu rehber dışında yazımız içerisinde yer alan diğer bilgiler, çeşitli fuar ve bisiklet üreticisi fabrikalara Roberts tarafından yapılan ziyaretler, bisiklet medyasında çıkan yazılar ve isminin açıklanmasını istemeyen çeşitli bisiklet üreticisi fabrika çalışanlarından elde edilmiştir.

Anlayacağınız elimizde ciddi ve güvenilir bir bilgi kaynağı bulunuyor!

Bilmelisiniz ki bazı bisiklet markalarının sırları vardır: Ve bu sırlardan en başta geleni ise markanızı taşıyan bisikletlerinizin nerede ve “kimin tarafından” üretiliyor olduğudur.

Çoğu tanınmış ve birbiriyle kıyasıya mücadele içinde bulunan bisiklet markaları bu ve benzeri sırlara sahiptir zira bazı “büyük” bisiklet markaları aslında o çok güvendikleri ve dünyaya pazarladıkları bisiklet modellerini ortak fabrikalarda “ürettirmektedir”.

Büyük resim gayet nettir

• Amerika’da satılan bisikletlerin %95′i günümüzde Çin ve Tayvan’da üretilmekte olup büyük çoğunluğu başta Giant olmak üzere belli başlı birkaç büyük bisiklet üretici fabrika tarafından üretilmektedir. Çoğu oldukça büyük üretim kapasitelerine sahip bu fabrikaların en büyüğü Giant‘tır.

• Genel bir bilgi vermek istersek, giriş seviyesinden orta seviyeye bisiklet modelleri çoğunlukla Çin‘de üretilmekteyken, orta ve üst seviye bisiklet modellerinin üretimi genellikle Tayvan‘da gerçekleştirilmektedir. Bu genel geçer duruma tek istisna ise karbon bisikletlerde yaşanmaktadır.

• Çoğu büyük bisiklet markası, karbon bisiklet modellerinin üretimini, özellikle üst seviye karbon yarış bisikletlerinin üretimlerini Çin’de gerçekleştirmeyi tercih etmektedir.

Sahip olduğunuz bisikletin gerçekte nerede üretildiğini öğrenmek için bisikletiniz üzerindeki “etiketler” ya da “bisikletinizi korumuş olan karton kutudaki” ibareler ne yazık ki yeterli olamamaktadır!

Bir bisikletin üzerindeki “Amerika’da Üretilmiştir”, “İtalya’da Üretilmiştir”, “Fransa’da Üretilmiştir” ibarelerinin neresi anlaşılamaz diye düşünebilirsiniz pekala.

Bisiklet Endüstrisi’nde “ülke menşei” “Made In xxx” ibaresi tamamıyla farklı anlamlarda kullanılmaktadır.

Üretilen Ülke İbaresi görüldüğünde Bisiklet Üreticileri’nin ifade etmeye çalıştığı anlam farklıdır

Herhangi bir ülkenin, bir bisikletin “ülke menşei” ibaresini kazanabilmesi için o ülkenin “nihai mamulün üretiminin mali değerinin” %60′ını üstlenmiş” olması gerekmektedir.

Bir örnekle durumu daha iyi anlatabiliriz sanırım

Gelin sizinle birlikte boyanma işlemi gerçekleştirilmemiş ham bir “karbon yol bisikleti” kadrosunu Çin’den Türkiye’ye ithal etmiş olalım.

Böyle bir bisikletin üzerindeki Shimano Vites Grubu ve donanımları ile birlikte Amerika’daki perakende satış fiyatı 4000USD, Türkiye’deki (ya da Avrupa’daki) perakende satış fiyatı ise 4000EUR civarında olacaktır.

Şimdi basit bir hesaplama yapalım. Aklınızda bulunsun gerçek dünyada rakamlar aşağı yukarı bu seviyelerde bulunmaktadır…

• Karbon kadro ve karbon maşa Çin’li bir üretici tarafından ortalama 200USD‘ye size malolacaktır.
• Türkiye’de biz bu kadroyu boyayacak, markamızı basacak, donanımıyla biraraya getirecek ve Avrupa’ya ya da Amerika’ya ihraç için kutulayacağız.
• Boya, baskı, birleştirme ve kutulama işlemi bize 300USD‘ye malolsun.
• Üst seviye Shimano Vites grubu ise takım olarak tekerler dahil size (DuraAce örneğin) 800USD‘ye malolsun.

Şimdi sorumuz şu: Bu bisiklet “Türkiye’de mi Üretilmiştir?” yoksa “Çin’de mi Üretilmiştir?”

Bisiklet Endüstrisi’nin “ülke menşei” tanımına göre bu bisiklet Türkiye’de üretilmiştir arkadaşlar!

Ve bisikletin üzerindeki etiketlerde ve paketleme kutusundaki “menşei” bilgisinde “Türkiye’de üretilmiştir” ibaresi yer alacaktır.

Neden Dersiniz?

Zira bisikletin değerinin %60′ı ve daha fazlası Türkiye’de oluşmuştur. Eğer yukarıda saydığımız tüm bu birleştirme ve boyama işlemlerini de Çin’de gerçekleştirmiş olsaydık o zaman bu bisikletin üzerinde “Çin’de üretilmiştir” ibaresi yer alacaktı!

Peki Size Bir Soru

Diyelim siz bu bisikleti çok beğendiniz ve bisikletinizin üzerinde “Türkiye’de Üretilmiştir” ya da “Amerika’da Üretilmiştir” yerine “Çin’de üretilmiştir” yazıyor olsaydı…

“Bu bisikleti satın alır mıydınız?“

Belki alırdınız biliyorum ancak aradaki “primli fiyat farkını” muhtemelen ödemezdiniz.

Şimdi bisiklet dünyasının yukarıda sözünü ettiğimiz gerçeklerini aklınızda tutarak alfabe sırasıyla “ünlü bisiklet” markalarının nerelerde üretildiklerine geçelim isterseniz. Söz Kenny Roberts‘ın…

Bianchi

Bu makaleyi yazarken Bianchi ve Schwinn markalarının tarihçelerinin ne kadar birbirlerine yakın olduklarına şahit oldum: Her ikisi de 100 yılı aşkın maziye sahip aile şirketleri olup, kendi bisikletlerini “kendileri” üretmişler, kendi ülkelerinde oldukça popüler olmuş, ekonomik anlamda zor dönem geçirmiş, daha sonra başka yatırımcılara satılmış, tüm üretimlerini Asya’ya taşımış ve son yıllarda “yeni sahipleri” sayesinde yeniden yükselişe geçmişler.

1996 yılında Bianchi Cycleurope ismindeki İsveçli bir holdinge satılmış, Schwinn ise birkaç kez el değiştirdikten sonra 2001 yılından itibaren Pacific Cycles tarafından satın alınmıştır.

11 farklı bisiklet markasının sahibi³ olan Cycleurope şemsiyesi altındaki bisikletlerin üretiminin büyük bölümünü İtalya’dan Asya’ya taşımıştır. Sadece Asya’dan ithal edilen bazı bisiklet kadrolarının montajı ve bir kısım üst seviye bisikletin montajları İtalya’da yapılmaya devam etmektedir.

Burada bir parantez açarak Reparto Corse Bisikletlerine değinmeme izin verin lütfen zira bu bisiklet markasının modellerinin üzerinde yer alan “Made in Italy” etiketi kafalarda karışıklığa yol açmaktadır.

Tarihi ve devasa Treviglio fabrikası bir zamanlar Asya’ya taşınmadan önce Bianchi bisikletlerinin üretiminin yapıldığı mekandı. Bu fabrikanın Reparto Corse bisikletlerinin üretimine ayrılmış özel bir de bölümü bulunmaktaydı.

Günümüzde çoğu RC bisikletlerinin üzerinde “İtalya’da Üretilmiştir” ibaresi yer almaktadır. Aslında bu etiketin anlamı “Asya’da üretilen kadroların İtalya’da biraraya getiriliyor olmasıdır”

Örneğin üst seviye Reparto Corse bisikletlerinin karbon gövdeleri (kadroları) Tayvan’da Advanced International Multitech adlı fabrikada üretilmektedir. Alüminyum kadrolar ise Tayvan’da Hodaka tarafından üretilmekte.

Halen Treviglio’da birleştiren bir kısım kadronun da varolduğunu belirtelim. Anladığım kadarıyla arka üçgeni karbon olan alüminyum kadrolar muhtemelen burada birleştiriliyor ya da lehimleniyorlar. Ayrıca köpük enjekte edilen kadroların da üretim işlemleri bu üretim hattında yapılmakta halen.

Bianchi’ye dönecek olursak, Bianchi’nin Amerika’ya özgü ürettiği modellerin büyük çoğunluğu yine Hodaka tarafından üretilmektedir.

Geçmişte ise bir dönem Bianchi’nin Giant’a üretim yaptırdığı bilinmektedir.

Aklımıza gelmişken hemen ekleyelim, Türkiye’de Bianchi “adıyla” üretilen bisikletlerin orijinal Bianchi bisikletler ile tek ilişkisi, kullandıkları “Bianchi” ismidir. Bianchi Türkiye 1992 yılında bu ismi satın alarak Türkiye’de iç pazara sundukları ürünlerde bu ismi kullanmışlardır.

Cannondale

Alüminyum Cannondale gövdeler Joe Montgomery ve oğlu Scott’ın sahip olduğu Cannondale Amerika tarafından üretilmektedir.

Şubat 2008′de Dorel Industries (Pacific Cycles‘ın da sahibi) Cannondale ve Sugoi markalarını 190 ila 200 milyon dolar arasında bir fiyat ile satın aldığını açıkladı.

Bu satınalma Dorel Industries’in ciddi olarak üst seviye bisikletler üretimi konusundaki kararlığını ortaya çıkarmıştır.

Dorel Industries şu anda Pacific Cycles’tan gelen Schwinn, Mongoose ve GT dışında Cannondale’i de satın almış oldu.

Amerika’da özellikle Specialized Bisikletlerinin sahibi Mike Sinyard bu satınalmadan ciddi olarak çekindiğini yakınlarda Bikeradar.com’da yayınlanan mektubunda açıkça dile getirmiş bulunmaktadır.

Bicycle Retailer‘e göre giriş seviyesi Cannondale’ler Tayvan’daki Fritz-Jou tarafından üretiliyor. Diğer modeller ise Tayvan’da lehimlenip, boyandıktan Amerika’ya toplanmak üzere gönderiliyor. Synapse modeli ise Top Key tarafından üretilmekte.

Cervelo

Cervelo Kanada’lı bir bisiklet markası olup, bisikletlerin gövdeleri Asya’da üretilmekte ve Kanada’da biraraya getirilmektedir.

Colnago

1944 yılında 12 yaşındayken Ernesto Colnago, Dante Fumagalli ile birlikte çalışırken acaba İtalya’nın en ünlü bisiklet gövdesi ustası olacağını tahmin edebilir miydi?

Colnago belki de dünyanın profesyonel bisikletçiler tarafından en fazla tercih edilen bisiklet markalarından biri olagelmiştir. Velonews ve ProCycling in sayfalarını incelerseniz ne kadar çok yol bisikleti profesyonelinin bu markayı seçtiğine şaşırırsınız.

Colnago kadroları halen el yapımı olarak İtalya’da, Colnago bisiklet serilerinin ilk 3 giriş modeli muhtemelen Tayvan’dan Giant tarafından üretilmektedir.

Karbon CLX modeli ise Tayvan’da üretilmektedir.

De Rosa

De Rosa, Colnago ve Pinarello ile birlikte İtalya’nın en önemli 3 yol bisikleti üreticisinden biridir. Ugo De Rosa, oğullarıyla birlikte 50 yılı aşkın bir süredir bisilet üretmektedir. Tüm De Rosa bisikletleri İtalya’da üretilmektedir.

Ducati

Bianchi, Ducati ile anlaşarak, Ducati ismini kullanarak bisiklet üretme konusunda anlaşmaya varmış bulunuyor. Anlaşılan o ki gövdeler yine Tayvan’dan gelecek ve bisikletlerin birleştirilmesi İtalya Treviglio’da olacak.

Felt

Felt, Motokros gurusu Jim Felt tarafından kurulmuş olup tüm üretim Asya üzerinden gelmektedir.

Fisher

Gary Fisher dağ bisikletinin “babası” olarak anılan bir kişidir. Kendi adıyla anılan markası ile bir süre finansal sorunlar yaşadıktan sonra markasını Trek Bisikletleri‘ne satan Fisher, hala Gary Fisher Bisikletleri‘nin gerek tasarım gerekse pazarlama çalışmaların bizzat görev almaya devam etmektedir. Fisher bisikletleri, Amerika Wisconsin’de üretilen tam amortisörlü bisikletleri dışında Asya’da üretilmektedir.

Fuji

Fuji Bisikletleri, neredeyse tüm modellerini üretmekte olan Ideal Bisikletleri (Tayvan) (google finance bilgileri)tarafından satın alınmış bulunuyor. Ideal ise birazdan göreceğiniz üzere Giant ve Merida ile birlikte Tayvan’ın en önemli bisiklet üreticilerinin başında geliyor. Ideal Fuji bisikletleri dışında başka markalar için de bisiklet üretimini sürdürmektedir. Fuji’nin karbon modellerini Çin’den Topkey firması üretmektedir.

Giant

Hemen şunu belirtelim, şimdiye kadar bir Giant bisiklete binmediğinizi düşünüyorsanız da muhtemeldir ki bir Giant (üretimi) bisiklete binmiş olabilirsiniz.

Giant, Tayvan, Çin ve Avrupa’da sahip olduğu üretim hatları ile dünyanın en büyük bisiklet üreticisi durumundadır.

Firma, 1972 yılında faaliyetlerine başlamış olup, kendi adı altında bisiklet üretmeyle işe başlamıştır. Karbon modeller dahil olmak üzere (ki bu üretim hattını genelde “sadece” Giant marka bisikletler için kullanmaktadır, Pek çok diğer ünlü marka, karbon bisikletlerini Advanced ve Martec gibi başka karbon gövde üreticisine ürettirmektedir.

Giant kendi markası adına üretiminin ötesinde pek çok ünlü diğer markaya da hizmet vermektedir. Bu markaların başlıcaları, Trek, Specialized, Schwinn ve Bianchi’dir.

Giant’ın övünerek öne sürdüğüne göre firma bisiklet endüstrisinde, dünyanın en sofistike, en etkin üretim hatlarına sahiptir.

Giant hakkındaki oldukça ciddi bir başka iddia da ünlü bisiklet üreticisi Hodaka‘nın %30′una sahip oluşudur. Hatırlarsanız Hodaka Bianchi bisikletlerinin önemli bir bölümünün üretimini üstlenmiş bulunmaktadır.⁵

Haro

Kaliforniya’da BMX üreticisi bir marka Haro Bisikletleri 1977′de Bob Haro tarafından kurulan markanın tüm üretmi Asya’dan gelmektedir. Haro ayrıca Masi Bisikletleri‘nin de sahibi konumundadır. Tayvan’da ve Çin’de üretim hatları bulunan Kenstone, Haro’nun en önemli tedarikçisi konumundadır.

Jamis

Jamis doğrusu ya benim ilk göz ağrımdır. İlk ciddi bisikletim Jamis’in “Dragon” modeliydi.

G. Joannou Cycle adlı bisiklet ve aksesuarları dağıtımıyla uğraşan Jamis markası, Amerika’da tasarlanmakta olup üretimleri Asya merkezlidir.

Kestrel

Kestrel zamanının en önde gelen karbon gövde üreticilerinden olup, bisiklet dünyasında ilk tek parça karbon gövdelerin üreticisi (1986) olma özelliğine sahiptir. Normalde üretimi Amerika Kaliforniya’da iken, son yıllarda üretimini Asya’ya ve muhtemelen Martec Üretim Hatlarına yönlendirilmiştir.

Kona

Kaliforniya merkezli Kona Bisikletleri, üretimin tamamını Asya’da gerçekleştirtmektedir.

1988 yılında kurulan ve Avrupa – Amerika’da oldukça popüler olan marka, Marin Bisikletleri gibi rakiplerine göre küçük çaplı bir markadır.

Kona bisikletlerini Hodaka (Tayvan) üretmektedir.

Kuota

Kuota bisiklet gövdelerini tıpkı Kestrel bisikletlerinde olduğu gibi Tayvan’dan Martec firması üretmektedir.

Kuota aslında, bir İtalyan bisiklet ekipmanı üreticisi Sintema’nın projesidir. Temel olarak Sintema tarafından tasarlanan gövdeler, Tayvan’da üretilmekte ve yoğunluklu olarak Amerika, Batı Avrupa ve Avustralya’da pazarlanmaktadır. Marka özellikle Triatlon dünyasında oldukça tutulmaktadır.

Markaların Sırları yazı dizimizin ikinci ve son bölümüne bu linkten ulaşabilirsiniz.