Dağ bisikleti seçilirken üzerinde en fazla düşünülen konuların başında hangi vites sisteminin seçileceği gelmektedir. Shimano vites gruplarından sportif dağ bisikletçiliğine giriş seviyeleri olan Acera/Altus Alivio Grupları (8×3) 24′lü vites sistemine sahiptir. Deore grubundan başlamak üzere vites sayıları (9×3) 27′ye çıkarken, giriş seviyesi dağ bisikleti satın almak isteyen bisikletseverler hangi sistemi seçmeleri gerektiği konusunda kararsızlığa düşebilmektedir. Peki 24 vitesli bir bisiklet nasıl 27 vitese dönüştürülür? Daha da önemlisi bu iş zor mudur? Uğraşmaya değer mi? Dönüşüm sonucu elde edecekleriniz bu uğraşıya değer mi gelin birlikte inceleyelim.
24-27 Vites Değişimi Size Ne Kazandırır?
Doğrusunu söylemek gerekirse vites sayılarının 24′ten 27′ye çıkması kağıt üzerinde bir fark yaratsa da performans anlamında oluşacak olası yüksek getiriler aslında vites sayılarından öte “üst seviye vites grup” parçalarının üretildiği yüksek malzeme kalitesi, ve ileri teknolojilerden kaynaklanmaktadır: Vites aktarıcılarında kullanılan giriş seviyelerine oranla son derece kaliteli yaylar, özel işlemlerden geçirilerek güçlendirilen alüminyum – karbon parçalar, hafiflik için uygulanan farklı işlemler ve tasarım farklılıkları Deore ve üzeri sistemlerin (Shimano’da XT/XTR, SRAM’da X7/X9/XO) uzun ömürlülük ve performans anlamında giriş seviyesi gruplara oranla yüksek performans göstermelerine neden olmaktadır.
Gelelim konumuza. Specialized‘ın Rockhopper modelini seçen bir dağ bisikletçisi, bisikletini 24′lü (8′li) Shimano Alivio vites grubundan, 27 (9′lu) Shimano XT grubuna dönüştürmeye karar vermiş. Ve bu değişim işlemini evinde gerçekleştirmeyi başarmış (mtnbikeriders.com yardımıyla).
Söylediğine göre işlem oldukça kolay gerçekleştirilebiliyormuş.
Önce Tartıyoruz
Değişim işlemine başlamadan önce bisikleti tartmak unutulmamış: Rockhopper işlem öncesi yaklaşık 12.8kg (28lb) ağırlığa sahipmiş. Aynı bisiklet Amerika’da 900USD, ülkemizde ise 1000EUR civarında satılmakta.
Bisikleti seçen kişi muhtemelen, dağ bisikletinden hoşlanırsam ileride nasıl olsa vites gruplarını yükseltirim. Kaliteli bir gövdeyi yükseltmek daha mantıklı diye düşünmüş olmalı! Peki sahiden öyle mi? Gelin inceleyelim…
Dönüşüm çalışmasına geçmeden önce bu yazıda kullanılan fotoğrafların mtnbikeriders.com sitesinden alıntılandığını belirtelim.
Öncelikle Alivio arka ve ön aktarıcı, Acera vites değiştirici/fren kolları ve 8′li kaset/zincir emekliye ayrılmış ve yerlerine şu malzemeler kullanılmış:
- SRAM X-9 Ön Vites Aktarıcı (alttan çekmeli)
- SRAM X-9 Arka Aktarıcı
- SRAM X-9 “Trigger” Vites Değiştirici
- SRAM 990 9′lu Kaset (Dağ Bisikleti olarak kullanım için farklı teker setinde)
- SRAM 970 9′lu Kaset (Şehir içi kullanım için farklı teker setinde)
- 9 Vites Sisteme uyumlu 9′lu zincir.
- Lizard Skins elcikler
- Eski model XTR V-Fren kolları
- Mavic 317 Jantlara Disk fren uyumlu göbeklerin (model belirtilmemiş) kullanıldığı yeni bir teker seti.
Yukarıdaki yeni parçalara ülkemizde ortalama 500-600USD civarında sahip olunabilir. X9 vites grubunun zirvenin bir altı olduğu düşünüldüğünde, bu vites bileşenleri sayesinde bisikletimizin üst seviye bir vites sistemine sahip olacağı görülmekte.
Aynakol konusunda akla gelen soruların başında: ” 8 Vites uyumlu bir aynakol 9 vitesli sistem ile kullanılırsa ne olur?” gelmekte. Cevap ise “Hiçbir sorun yaşanmayacağı” olacaktır. Dikkat edilmesi gereken şey 9 Vitesliye uyumlu bir zincir edinmek!
Genelde bisikletlerinde bu tür değişikliklere giden 8 Vites uyumlu aynakol kullanıcıları pek sorun yaşamadıklarını farklı forumlarda dile getiriyorlar.
Peki bu iş nasıl olacak?
Temiz ve yeni bir bisiklet görünümüne en fazla katkıda bulunabilecek basit parçaların başında bir çift temiz elcik gelir. Bisikleti yeniden toplayanlar da bunu bildiklerinden kadrodaki gri renklere uyumlu bir elcik ile eskilerini değiştirmeyi unutmamışlar.
Sonuçta yukarıdaki parçalar bir daha kullanılmamak üzere açığa çıkmış.
Vites çekiş sistemi olmaksızın güvenilir Specialized gövde ve geri kalan donanım yukarıda görülmekte. Bu bisiklette bulunan Avid BB-5 mekanik frenlerin, dünyada kendini kabul ettirmiş en iyi mekanik disk fren olduğunu belirtmek isterim. Bu seviyelerde “mekanik disk frenleri” tavsiye etmesem de eğer disk fren tercih edecekseniz BB-5 tercih etmenizi tavsiye etmek istiyorum.
Eski model XTR kollar fren duyarlılığına ayrı bir boyut kazandırmış ve bu projede iyi bir seçim olmuş bence.
X9 Arka aktarıcı sahip olabileceğiniz en iyi vites değişim performanslarından birini garanti altına alırken, ulaşılması güç fiyat/performans oranıyla akıllı dağ bisikletçisinin “ilk tercihlerinden” olmayı hakediyor. Shimano XT arka değiştirici ile birlikte en gözde yükseltim parçalarından biri bence.
Yeni P990 9′lu kaset hem hafif hem de oldukça özel bir parça. Her ciddi teker setinin mutlaka bu ve benzer seviyede kasetler ile kullanılmasında büyük yarar var. SRAM da kaset üretimi konusunda bence oldukça başarılı.
Bisikletin önden görünüşü.
Tüm parçalar biraraya getirildikten sonra gerçekten alımlı yepyeni bir Rockhopper ortaya çıkmış. Evet Dart amortisör bu bisiklete ait olmamalıymış gibi geliyor ancak en azından Dart 3 modelinde “lock out” kitleme özelliği ve tepme ayarı bulunmakta. Hiç yoktan iyidir!
Giriş – Orta seviye bir bisikletin vites çekiş sisteminin yükseltilmesi görüldüğü üzere hiç de zor değil. Ancak bir kez karar verildiğinde, tüm vites bileşenlerinin zincir dahil tamamen 9 vitesli sisteme uyumunun sağlanması zorunlu.
Ve Hafifliyoruz
Tüm bu kaliteli parçaların orta seviye Rockhopper üzerinde kullanımı, bisikletimizin 12.8Kg’lık ağırlığını bir anda 11.6Kg seviyelerine düşürmüş bulunuyor.
SONUÇ
Yukarıda gördüğünüz değişimi, dağ bisikletine ciddi bir spor olarak bakmaya başladığınızda mutlaka gerçekleştireceğinizi şimdiden söyleyelim.
“Dağ bisikleti benim sporum” diyerek bisiklet arayışına giriyorsanız, bence bütçenizin el verdiği XT-X9 seviye parçaları da içeren bir bisiklet edinmenizde büyük fayda var. Yukarıda gördüğünüz üzere 900USD’lik ilk ödemeden sonra yaklaşık 700-750USD ilave harcama yaparak XT tabanlı bir dağ bisikleti oluşturmayı başarıyoruz.
1500USD’lik bir bisikleti baştan seçtiğinizde muhtemelen tüm bu kaliteli vites grubunun ötesinde, amortisörde de bir üst modele sahip olabileceğinizi görebileceksiniz. Örnek vermek gerekirse, 2008 Sedona bisikletleri tanıtmaya çalıştığımız yazımızda, SD781 ve SD791 seviyeleri benzer donanımlara sahipti ve bu fiyatlara satın alınabiliyordu.
Sözün özü, Rockhopper’ın yükseltilerek X9 donanıma taşınması, gerek ağırlık, gerek performans ve gerekse görünüm olarak Rockhopper oldukça üst seviyelere taşımış bulunuyor. Ancak böyle bir değişim tüm vites çekiş grubunun değişimi anlamına da geliyor. Eğer sahip olduğunuz dağ bisikleti gövdesini seviyor ve beğeniyorsanız, böyle bir yükseltimin oldukça akıllıca olduğunu, yeni bir bisiklet almak yerine böyle bir yatırım yapmanın yerinde olacağını düşünüyorum.
24′ten 27′li Vites Sistemlerine Geçiş [mtnbikeriders.com]
ÇOK GÜZEL OLMUŞ BEN ÇAGLAR
Merhaba,
Bu bisikletin ayna kolu 9′lu sisteme uygun muymuş, en önemli parçadan hiç bahsedilmemiş,
Ertan Yalçın
Çok haklısınız Ertan Bey. Konuyu açıklayan paragrafı yazıya ekledim. Denemedim ama araştırdığım kadarıyla, 8 Vites Uyumlu Aynakol’lar 9′lu Vites sistemleriyle kullanıldığında tek dikkat edilmesi gereken şey 9′lu zincir kullanımının zorunlu olması. Onun dışında bu aynakollar sorunsuz olarak 9′lu sistemlerle çalışıyorlarmış. Belki bir ihtimal aynakol yaprakları (dişlileri) biraz daha hızlı aşınabilir diyorlar ama bunu doğrulayan bir yoruma da ulaşamadım doğrusu… Zaten eninde sonunda böyle bir yükseltmeye gidecek kişinin 9′lu bir aynakol modeline geçeceği de kesin gibi öyle değil mi? Yani önemli bir kayıp olacağını düşünmüyorum.
Emre bey merhaba,
Konu benim için oldukça sıcak; yarın biz de üzerinde çok rahat ettiğim ikinci bisikletim Trek 3900′ü 8′li sistemden 9′lu sisteme çeviriyoruz.
Kullanacağımız donanım şöyle;
ön aktarıcı LX, arka aktarıcı XT, vites kolu Deore rapidfire, fren kolu Deore, Fren bacakları Deore, zincir XTR, ayna kol FSA Afterburner mega exo.(birleşik mil, içi boşaltılmış kollar, Shimano’nun hallowtech teknolojisinin benzeri)Bisikletin başka bir yeri şimdilik değişmiyor.
Emre bey burada size danışmak isterim, sizin fikirleriniz benim için önemlidir, bu ayna kolu karbon bisikletimden çıkaracağım, birara acaba Trek’e fazla mı olur (sökülüp bir kenerda dursun sonra değerlendirilir)diye düşündüm sonra da takmaya karar verdim, sizin bana öneriniz ne olur, ortalama bir şey örneğin deore de alabilirim, bu konudaki düşüncelerinizi öğrenmek isterim.
Saygılarımla.
Ertan Yalçın.
Tekrar merhaba,
Unutmuşum rubleyi de 9′lu bir Sram’le değiştiriyoruz.
ErtanYalçın.
FSA Mega Exo gayet güzel bir aynakoldur. Merak ettim eski bisikletinize neler takıyorsunuz? Yoksa yeni bir bisiklet mi edindiniz?
Trek için fazla mı olur sorusuna gelince bir kenarda duracağına kullanacağınız bir bisiklette hayatını sürdürmesi bence oldukça mantıklı. Trek’e fazla gelse ne olur gelmese ne olur öyle değil mi?
Keyifle kullanın derim. Yeni bir masraf yapıp deore vb. aynakol almaya gerek yok diye düşünüyorum?..
Merhaba,
Eski bisikletim duruyor, Çanakkale’de sürüş tarzımız genellikle dağ, orman tırmanışı üzerine, bugün Cihan Aksoy’la birlikte yaklaşık 2.5 saat devamlı tırmandık, kısaca şürüşlerimizin dörtte üçü tırmanışla geçiyor ben de karbon bisikletimi biraz daha hafifletmek amaçlı bazı değişiklikler yapmaya karar verdim.
Ayna kol 2008 XT(FC M770) Katolog verisi 853 gr. tarttığımda bolca gres ve poşetleriyle beraber 869 gr. geldi.(FSA 950 GR) XTR almamamda sizin de görüşleriniz etkili oldu.
Pedal Candy 4ti 198 gr. Sizin hep önerdiğiniz eggbeater sl almaya niyetlendim fakat sizin 60 euro diye bildiğiniz pedala Aktif pedal 120 euro dedi yani 240 ytl, ben de üzerine biraz daha ekleyip ABD’den 4ti getirttim(zaten o burada yok)
Ruble XTR 240 gr.
Bunlar döner ve çekiş sisteminin hafifliğinin önemi nedeniyle tercih edildi.
Ön aktarıcı XTR.
Sele daha önce değişmiti Sele italy signo.
Gidon, EC 90 serisi Easton monkeylite sl, zyvex, cnt teknolojili, 635mm low riser, 146 gr. Önceki gidon alümiyum FSA 300gr.
Gidon en çok dokunduğumuz hep gözümüzün önünde olan birşey, o da lüxümüz olsun diye düşündüm.
Siz tekerlek setini sorabilirsiniz, onda bir değişiklik yok; Dt swiss arka göbek, Lefty ön göbek, XM 819 Mavic tubeless jant, competetion 24 tel.
Ayrıca önerilerinizi beklerim Sevgili Emre Yıldırım.
Çok iyi yapmışsınız Ertan bey. Burada belki hafiflik düşünüyorsanız ileride hafif bir teker seti alırsınız. Kilo sorununuz yok ve oradan da 200-300 gr arası azaltım yaparsınız. Benim tavsiyem Stans NoTubes Olympic teker setleri. Hem solusyonlu patlamaya karsi korumali sistemlere en uygun sisteme sahip hem de cok hafifler. Incelemenizi tavsiye ederim.
Gerisi bence cok iyi olmus. Güzel günlerde kullanın bisikletinizi. Cihan beye selamlar.
Emre bey merhaba,
Öneriniz için çok teşekkür ederim, araştıracağım, Cihan’a selamınızı ilettim.
Görüşmek üzere.
Ertan Yalçın. Çanakkale.
Selam,
Yazışmalarınızı zevkle okuyorum. Ertan bey çok güzel iki bisiklet ortaya çıkardı bana göre de.
Bize de bu güzel ormanlarda pedallamak kaldı tabii.
Sevgili Emre teşekkürler.
salcano mountainer aldım 18 vites, vites kullanımı konusunda bilgim yok, bizim zamanımızda vitesli bisikletler yoktu (yas 35) , lutfen on ve arka vitesler nasıl kullnılıyor anlatır mısınız
tskr