Rehber: Dağ Bisikleti Alışveriş Tavsiyeleri

Amortisör

Alacağınız hemen her dağ bisikleti bir “ön” ya da “arka” amortisörle gelecektir.

Bilmelisiniz ki zaten genişçe bir dağ bisikleti lastiği (2.1-2.3″ genişlikleri) amortisör kullanmasanız bile size hatırı sayılır bir esneme imkanı sunacaktır.

Ancak kontrolün sizde olması için hata yaptığınızda düşüşlerin azaltılabilmesi için (zorlu zeminlerde) mutlaka bir amortisöre sahip olmanızda fayda var.

Amortisörler 80mm ila 220mm arasında size esneme payları sunabilmektedir. Seçeceğiniz dağ bisikleti türüne göre esneme payları da farklılık gösterecektir.

Yarı Sabit mi Tam Amortisörlü mü?

İşte dağ bisikleti satın almak isteyen bir kişinin en az bir kez düşünmesi gereken soru…

Bu soruya cevap bulmadan önce dağ bisikletinizi nerede kullanacağınız ve fiziksel durumunuz hakkında oturup ciddi anlamda düşünmelisiniz.

Hafiflik Türkiye Bisiklet piyasasında (dünya da da belli ölçüde) satılan önemli pazarlama kriterlerinin başında gelmektedir.

Soru şu: Haftada ancak 1-2 gün dağ bisikleti kullanma şansı elde edecek dolayısıyla fazla antrenman yapma imkanı bulmayan, fiziksel olarak da “çok iyi durumda olmayan” etkin sürüş zamanı maksimum 1.5-2 saat olan bir kişi “çok hafif” örneğin 9-11kg arası bir bisiklete mi yatırım yapmalı yoksa “konforlu” “etkin bir amortisör sistemine” sahip bir tam amortisörlüyü mü tercih etmeli.

Benim bu soruya cevabım tam amortisörlü yönünde olacaktır. Ha tam amortisörlüye para yetmiyorsa, ya da emin olunamıyorsa, orta seviye bir yarı sabitle (600-1000EUR arası) işe başlanması gerektiği kanısındayım.

Neden mi? Zira 9kg’lık bisiklet sizi ne o aşılması zor tepelerin zirvesine daha hızlı çıkaracak, ne yapacağınız hataları telafi etmekte yardımcı olacak ne de konforlu bir sürüş imkanını size suracaktır.

9-10kglık bisikletler yarışmak ve performans sürüşü gerçekleştirmek için üretilmektedirler ve yeni başlayanlar için çok sağlıklı bir “başlama platformunu” kesinlikle temsil etmemektedirler.

Hangi Esneme Payı?

Arazi sürüşü “cross country” yarı sabit ya da tam amortisörlü bisikletlerde 80-100mm esneme payları standart haline gelmiştir. Benim tavsiyem eğer gövde geometriniz müsait ise kesinlikle 100mm’lik esneme paylı bir amortisör edinmenizdir. Teknoloji bu denli gelişmişken 80mm ile yetinmek, ancak “elit” dağ bisikleti yarışçılarına bırakılmalıdır. Bana kalırsa onların o amortisöre bile ihtiyaçları “pek yoktur” dolayısıyla 80mm’yi tercih etmeleri gayet doğaldır.

Hafif olacak diye 80mm’lik amortisör edinmenin günümüzde hiçbir anlamı olmadığını düşünüyorum.

Keyifli konforlu sürüş için ise dünya 120-140mm aralığını tercih etmektedir. Eğer tam amortisörlü bir dağ bisikleti edinecekseniz eğer ve bu bisiketle yarışmayı düşünmüyorsanız, 120mm‘nin altını düşünmeyin derim. Bu esneme payı seviyelerinde sahip olacağınız sürüş kalitesi, kontrol ve konforu hiçbir “yarı sabit”ten edinmeniz mümkün değildir!..

140mm’nin üzeri ise genelde “serbest sürüş” ile “tepe inişi” dağ bisikletlerinde genel kullanıma sahiptir. Meraklısı iseniz tabii tavsiye edilir ancak “kayak merkezlerimiz” kapılarını bahar ve yazları biz dağ bisikletçilerine açmadıkları sürece Türkiye’de bu türlerin gelişmesi bana biraz hayal gibi geliyor.

Çekiş – Vites Sistemleri

Günümüzde bisiklet vites sistemi teknolojileri son 4-5 yılda inanılmaz aşamalar katetmiş bulunuyor. Yol bisikletlerinde elektrik enerjisiyle çalışan vites sistemlerinin profesyonel kullanıma açıldığı günümüzde, dağ bisikleti çekiş sistemleri de giriş seviyesinden profesyonel seviyelere büyük bir çeşitlilik göstermekteler.

Günümüzde dağ bisikletine özel vites sistemi geliştiren 2 büyük Donanım Firması bulunuyor: Shimano ve SRAM.

Shimano Türkiye’ye Ebsat tarafından ithal edilirken, SRAM markasını Marintek firması ithal etmekte.

Eğer Shimano vites sistemleri hakkında bilgi almak isterseniz, Ebsat sirmesi, resmi sitesinde Shimano’nun en son ürün kataloğunu internet üzerinde incelenebilir ve bilgisayarınıza indirilebilecek formatlarda sunmuş bulunuyor.

Her iki büyük firmanın ürettiği vites sistemlerini aşağıdaki tabloda sizlere özellikleriyle tanıtmaya çalıştım.

Bu vites grupları içerisinde size uygunu hangisi merak ediyorsanız işte size tavsiyelerim:

• Eğer sahilde, düz zeminde dağ bisikletinizi kullanmak arasıra kıra bayıra çıkmayı amaçlıyorsanız, Acera – Alivio serileri sizin için gayet yeterli olacaktır. Bu vites sistemlerinin donanım fiyatları oldukça uygun seviyelerdedir. Zaman içerisinde spordan hoşlanırsanız eğer, böyle bir yatırımla üst seviye sistemlere geçişte fazla para kaybetmemiş olur, giriş sermayenizi emin olmadığınız üst seviye donanımlara yatırmamış olursunuz. Kim bilir belki de dağ bisikleti size göre değil? Hoşlanmayacaksınız. Neden daha fazla para harcayasınız ki?
• Eğer sportif amaçlı dağ bisikleti kullanmak istiyorsanız, bu benim sporum diyenlerdenseniz, ilk alışverişinizde Deore vites sistemi sizin için yeterli olacaktır. Bu vites sistemi 27 vites sayısına sahiptir ve üst seviye vites serilerinin amatör bir kopyasısıdır. Vites sistemini kullanmayı, ayar yapmayı Deore vites grubu üzerinde öğrenip XT sisteme geçiş bana en mantıklı yaklaşım gibi geliyor.
• Bu seviyelerde 600-700EUR’luk bir bisiklet edinmeki 1000-1200EUR’luk bisiklet edinmeye göre akılcı bir alışveriş yöntemi olacaktır. Muhtemelen çoğu bisiklet markası 600-1200EUR’luk dağ bisikleti modellerinde aynı ya da çok benzer gövdeler kullanmaktadır. Bu fiyat seviyelerinde “iyi bir amortisör” edinmek de pek mümkün olmadığına göre genel sürüş keyfi anlamında, muhtemelen mevcut tecrübenizle 600EUR seviyesi bisikletlerle arzu ettiğiniz keyfi yaşayabileceksiniz ve 1000EUR seviyesi bisikletle elde edeceğiniz sürüş tecrübesi, 600EUR’luktan pek de farklı olmayacaktır. Aradaki farkı daha iyi bir teker setine ya da amortisöre, üstünüze başınıza harcamak bence akıllıca bir seçimdir.
• İlk bisiklet alışverişinde bisikletin vites sistemine değil, gövde, teker seti ve amortisöre yatırım yapmaya özen göstermelisiniz…

Shimano mu SRAM mı? Kesinlikle aralarında bir kalite ya da performans farkı bulunmayan bu iki büyük vites sistemi üreticisi arasındaki seçim ikilemi Mercedes mi BMW mi? ikilemine tıpta tıp benzemektedir.

Kim diyorsa ki “biri diğerinden iyidir” doğru söylemiyor bilmenizi isterim.

V-Fren Mi disk Fren Mi?

Bildiğiniz üzere iki farklı fren tipi bulunuyor dağ bisikletlerinde. V-Fren ve Disk Frenler.

600EUR seviyelerine kadar satın alacağınız bisikletlerde V-Fren bulunması büyük ihtimaldir. Daha sonrasında ise yer yer mekanik disk frenler ve daha sonra da 1000EUR’lardan itibaren hidrolik frenler.

Eğer standart bir kullanıcıysanız, yeni dağ bisikletini öğreniyorsanız, sürüşleriniz 1-2 saatleri pek aşmıyorsa ve bütçeniz biraz kısıtlıysa V-Frenler ile başlamanızı tavsiye ederim zira 600-1000EUR seviyelerinde kaliteli disk fren modellerine rastlamanız neredeyse imkansızdır.

Ben mutlaka disk fren alacağım diyorsanız eğer, Mekanik frenler yerine hidrolik frenlerin orta ve üst modellerini tercih etmenizi tavsiye ederim.

Mekanik frenlerde tek tavsiye edebileceğim modeller Avid frenlerinin BB5 ve BB7 modelleridir. Onun dışında giriş seviyesi hidrolik frenleri kesinlikle tercih etmemelisiniz.

Bisiklet seçiminde giriş seviyesi hidrolik frenler bir tercih sebebi olamaz.

Peki hangi modeller tercih edilmeli?

Shimano’da LX ve üstü, SRAM’da ise Juicy 5 ve üstü hidrolik frenleri seçmeye bakın derim. Daha düşük disk frenlerde, disk sürtmesinde, ayar yapma zorluklarına, güç kayıplarından, yeterli performansı hiçbir zaman elde edememeye orta ve uzun vadede pek çok sorun sizi bekleyecektir.

Bu konuda sakın ha bütçe yapayım demeyin. Para yoksa, V-Frenler uzun süre sorunsuz size hizmet edeceklerdir!

Teker Setleri

Dağ bisikleti seçiminde belki de en göz ardı edilen donanım parçalarıdır teker setleri. Dönen kütledeki fazladan ağırlık tahmin edebileceğinizden çok daha fazla sürüş kalitesi üzerinde etkilidir.

Siz siz olun, gövdeden sonra yapacağınız ana yatırımı öncelikle teker setleri (ve lastik sistemleri) üzerinde yoğunlaştırın.

Giriş seviyesi bisikletlerde 2200-2800gr, orta seviye dağ bisikletlerinde 1900-2200gr seviyelerinde oluşan teker seti ağırlıkları, üst seviye bisikletlerde 1200-1400gr seviyelerine kadar düşmektedir. Girişten profesyonele teker setlerindeki hafiflik farkı çoğu zaman 1.5kg’a kadar ulaşabilmektedir. Dönen ağırlık olarak düşünüldüğünde çok ama çok önemli bir fark bu…

Şunu da unutmamalısınız, iyi örülmüş, kaliteli parçalar üzerine kurulu bir teker seti size çok uzun zaman hizmet edecektir (belki 10 yıl)… Örnek mi? Hesaplı Bisiklet Teker Seti Nasıl Kurulur yazımızı bir inceleyin isterseniz.

Lastikler

Dağ bisikleti dünyasında belki de en fazla çeşit barındıran donanımlardandır dağ bisikleti lastikleri ve sürüş kalitesi ve güvenliği üzerinde belki de en etkin olanlardan.

Hafifliği bisiklet lastikleri üzerinde arayanlar yanlış yapıyorlar öncelikle onu belirtelim. Yarış seviyesinde 450-500gr’lar, genel kullanımda 500-650gr gayet yeterli seviyeler.

Tubeless (iç lastiksiz) patlamaya dayanıklı lastikler, Tubeles uyumlu UST jant setleri üzerine kullanılabiliyorlar ve müthiş avantajlara sahipler.

Ancak günümüzde klasik teker setinizi ve lastiklerinizi tubeless sisteme dönüştüren inanılmaz başarılı ürünler artık Türkiye’de de satışa sunulmuş bulunuyor.

Lastik patlamasından kimse hoşlanmaz. Patlamayan lastik istiyorsanız eğer ve Tubeless jantlara sahip değilseniz bu ürünlerden mutlaka teker setlerinizde kullanmalısınız derim.

İşte Patlamayan Teker Seti Nasıl Kurulur Yazımız. Okuyun, inceleyin. Aklınıza takılan sorular olursa, 2Teker Forum’da bizlere sorun. Bu güzel olanaktan tüm dağ bisikletçilerinin yararlanmasını gönülden istiyorum.